archirama.pl

Najlepsze polskie budynki - 1994 rok - Centrum Sztuki i Techniki Japońskiej Manggha w Krakowie

Budynek Centrum Sztuki i Techniki Japońskiej Manggha w Krakowie okazał się zapowiedzią trendów, jakie pojawiły się w dwudziestym pierwszym wieku. Z miejscowych materiałów piaskowca, cegły, drewna, o sinusoidalnych formach stoi nad zakolem rzeki, która… płynie, płynie po polskiej krainie. Stanowi przykład architektury o korzeniach organicznych

Centrum Sztuki i Techniki Japońskiej Manggha w Krakowie

Centrum Sztuki i Techniki Japońskiej Manggha w Krakowie

Fot: Tomasz Prażmowski, Wojciech Kryński

W połowie lat dziewięćdziesiątych reżyser Andrzej Wajda, czekający na należnego mu od lat Oskara, wcielił się w rolę mecenasa architektury publicznej w Polsce. I w tej roli do dziś nikt go nie zastąpił. Doprowadził wówczas do powstania w Krakowie instytucji kultury w miejscu, o jakie obecnie walczą najpotężniejsi deweloperzy, marząc o krociowych zyskach – nad Wisłą, naprzeciw Wawelu. Do kolekcji znamienitych budynków miasta dodał egzotyczny klejnot – zaprojektowane przez Aratę Isozakiego, architekta o międzynarodowej sławie, Centrum Sztuki i Techniki Japońskiej, mieszczące zbiory zafascynowanego Dalekim Wschodem krakowskiego kolekcjonera Feliksa Jasieńskiego – Mangghi.

W rozmowie ze mną Isozaki stwierdził (co zabrzmiało wtedy banalnie): Jestem przeciwny uniwersalizmowi architektury… Zawsze staram się znaleźć to jedno unikalne rozwiązanie dla działki, na jakiej przyszło mi pracować. W 1994 roku większość ambitnych polskich projektantów marzyło tylko o takim rozwiązaniu, które byłoby jak najwierniejszą kopią architektury zachodnioeuropejskiej; zasypującym przepaść pomiędzy polskim zaściankiem a mitycznym światem dobrobytu. Dlatego, jak pisałem w numerze 2/95: nikt z naszych rodzimych architektów nie ośmieliłby się narysować czegoś podobnego. W połowie lat dziewięćdziesiątych stwierdzenie, że budynek ma sinusoidalne formy, bo stoi nad zakolem rzeki, która… płynie, płynie po polskiej krainie naraziłoby krajowego projektanta na śmieszność i oskarżenia o dziecięcą naiwność.

Także dobór miejscowych materiałów – piaskowca, cegły, drewna – kojarzony był raczej z niemodną socrealistyczną doktryną o narodowej formie, a nie ze świadomym artystycznym działaniem. Tymczasem ten niewielki budynek okazał się zapowiedzią trendów, jakie pojawiły się w dwudziestym pierwszym wieku. Nikt wówczas nie myślał, że architektura o korzeniach organicznych powróci do łask: Zaha Hadid zderzała ze sobą kanciaste płaszczyzny, a nurt organiczny w projektowaniu reprezentowali co najwyżej bohaterowie lat osiemdziesiątych – artysta Friedensreich Hundertwasser i zapatrzony w mityczną przeszłość swojego narodu Węgier Imre Makovec.

Źródło: "Architektura-Murator"11/2009
Autor: Grzegorz Stiasny
Zdjęcia: Wojciech Kryński, Tomasz Prażmowski, Tomasz Zakrzewski
Data publikacji: 8.06.2011 12:52

Dział Architektura wprowadzi Cię w wyjątkowy świat budynków oraz rozwiązań architektonicznych. Architektura w Polsce i na świecie. Dowiesz się, jakie inwestycje architektoniczne planowane są w rodzimych miastach. Dział Architektura przybliży Ci obrazy poszczególnych miast kraju oraz świata. To tu znajdują się aktualności związane z lokalizacją obiektów sportowych oraz ich konstrukcją. Specjaliści z działu Architektura zwrócą uwagę na niecodzienne budowle, bryły architektoniczne oraz funkcjonalne rozwiązania. Możesz znaleźć tu również ekskluzywne budowle: architektura, która na pewno zwróci Twoją uwagę. W dziale Architektura znajdziesz znajdziesz informacje na temat architektów, biur projektowych, najnowszych realizacji, a także ajniki aranżacji ogrodu, aby przykuwał uwagę przybywających gości. Możesz liczyć także na przegląd zabytków, które być może wskażą Ci kierunek wakacyjnych eskapad. Zajrzyj do działu Architektura, a na pewno nie pożałujesz!