archirama.pl

Stadion Narodowy kończy rok! Piękne zdjęcia bryły i historia architektury. Którzy architekci byli związani w jego historią?

Dzisiaj minął dokładnie rok od hucznego otwarcia Stadionu Narodowego w Warszawie. Jego  bryła wciąż budzi kontrowersje. Czy architektura stadionu rzeczywiście nie wpasowała się w prawobrzeżną Warszawę? Zobaczcie zdjęcia. Przypominamy też dzieje stadionu.  

Stadion Narodowy kończy rok! Piękne zdjęcia bryły i historia architektury najważniejszej polskiej areny. Którzy architekci byli związani w jego historią?
Fot: Marcin Czechowicz

Historia stadionu rozpoczyna się w 22 lipca 1955 roku. Wtedy to  zainaugurowano jego działalność jako Stadion X-lecia. Swoja nazwę sportowa bryła zawdzięcza rocznicy uchwalenia manifestu PKWN, z tą różnicą, że manifest uchwalono 11 a nie 10 lat wcześniej. Najpierw architektura stadionu  miała pomieścić 37,5 tys. kibiców i wejść w skład ośrodka dzielnicowego. W tym czasie najważniejszy ośrodek sportowy (tzw. Stadion Centralny) planowano wybudować na Czerniakowie, Powiślu lub Służewiu. Postanowiono, że do czasu realizacji nowej bryły funkcje najważniejszego ośrodka sportowego będzie pełnił właśnie Stadion X-lecia.  Już w 1953 roku dwie instytucje: Główny Komitet Kultury Fizycznej i Stowarzyszenie Architektów Rzeczpospolitej Polskiej ogłosiły konkurs na projekt architektoniczny ośrodka sportowego na Pradze. Projekt przewidywał budowę stadionu, który będzie można powiększyć okresowo do 60 tys. miejsc. Do tego celu przeznaczono nieczynne wysypisko śmieci znajdujące się pomiędzy mostem średnicowym a Poniatowskiego.

Architektura stadionu – do konkursu na opracowanie nowej bryły zaproszono 7 grup architektów

W konkursie architektonicznym wzięło udział 7 grup architektów. Głowna nagroda przypadła architektom: Jerzemu Hryniewieckiemu, Zbigniewowi Ignatowiczowi i Jerzemu Sułtanowi. Okazało się jednak, że żadna z opracowanych  koncepcji nie może być zrealizowana. Organizator zlecił dodatkowe studia analityczne nad lokalizacją oraz komunikacją stadionu. Kiedy dodatkowe ekspertyzy zostały wykonane polecono odpowiednia modyfikację zgłoszonych przez architektów projektów. Na polu walki pozostał jedynie Jerzy Hryniewiecki (zaprosił do pracy nad projektem architektonicznych Marka Leykama i Czesława Rajewskiego). Dwóch pozostałych architektów - laureatów ogłoszonego konkursu nie zgodziło się na zmiany w projektach. 

Architektura bryły –projekt stadionu autorstwa trzech architektów

Trzech architektów na czele z Hryniewieckim stało za ostateczną architekturą budynku. Bryła Stadionu X-lecia powstała na nowej zasadzie konstrukcyjnej wykorzystującej wał ziemny. Dzięki temu bryła stadionu mogła pomieścić 70 tys. osób. Co ciekawe do budowy Stadionu X-lecia  wykorzystano około 2 mln metrów sześciennych gruzu. Dzięki temu architektura stadionu mogła spokojnie stać na grząskim gruncie w sąsiedztwie Wisły. Budowę bryły stadiony zakończono po 11 miesiącach.

Architektura Stadionu X-lecia – piękna bryła z roku na rok w coraz gorszym stanie

Piękna i ogromna architektura  stadionu z roku na rok podupadała. W latach 80 ubiegłego wieku architekci chcieli dostosować bryłę do ówczesnych wymogów, ale w rezultacie nic z tego mnie wyszło. W 1989 roku miasto w zamian za utrzymanie oddało stadion w dzierżawę firmie Damis.  Firma urządziła na jego terenie targowisko Jarmark Europa, który działała aż do 6 września 2008 roku.

Bryła Stadionu Narodowego – nowy rozdział w historii architektury areny na prawobrzeżnym brzegu Wisły

Pomysł na budowę w stolicy nowoczesnego stadionu sportowego wyszedł w 2006 roku tuż przed wyborami samorządowymi ze strony Prawa i Sprawiedliwości. Jednak prawdziwy początek realizacji tego pomysłu przypada rok później, kiedy Polska i Ukraina dowiedziały się, że będą wspólnie organizować  mistrzostwa Europy w piłce nożnej. Ministerstwo Sportu zaczęło więc szukali lokalizacji przyszłej bryły stadionu. Najpierw zastanawiano się nad budowa na miejscu stadionu Legii. W tym czasie architekci pracowni APA Kuryłowicz & Associates przedstawili projekt koncepcyjny bryły stadionu na miejscu Stadionu X-lecia. A architekt Wojciech Zabłocki pokazał jak architektura stadionu mogłaby wyglądać na jego błoniach. Przed podjęciem ostatecznej decyzji o wyborze projektu architektury bryły stadionu, pod koniec 2007 roku, rozesłano zaproszenia do przetargu na projekt architektoniczny do kilkunastu polskich i zagranicznych pracowni. Ostatecznie w przetargu wzięły udział trzy zespoły: brytyjska pracownia HOK Sport wraz z JEMS Architekci, drugi zespól to JSK Architekci i niemieckie GMP Architektem, trzeci zespół to połączone siły architektów z APA Kuryłowicz & Associates oraz ARE Grzegorza Stiasnego i Jakuba Wacławka. W listopadzie 2007 roku ogłoszono, że projekt architektoniczny Stadiony Narodowego zostaje powierzony pracowni JSK Architekci. Po miesiącu dowiedzieliśmy się, że bryła powstanie tam, gdzie dotychczas stał. Stadion X-lecia. 1 lutego 2008 architekci przedstawili projekt stadionu. 7 października tego samego roku rozpoczęła się budowa.

Autor: Filip Pabjas
Zdjęcia: Marcin Czechowicz
Data publikacji: 29.01.2013 17:33

Dział Architektura wprowadzi Cię w wyjątkowy świat budynków oraz rozwiązań architektonicznych. Architektura w Polsce i na świecie. Dowiesz się, jakie inwestycje architektoniczne planowane są w rodzimych miastach. Dział Architektura przybliży Ci obrazy poszczególnych miast kraju oraz świata. To tu znajdują się aktualności związane z lokalizacją obiektów sportowych oraz ich konstrukcją. Specjaliści z działu Architektura zwrócą uwagę na niecodzienne budowle, bryły architektoniczne oraz funkcjonalne rozwiązania. Możesz znaleźć tu również ekskluzywne budowle: architektura, która na pewno zwróci Twoją uwagę. W dziale Architektura znajdziesz znajdziesz informacje na temat architektów, biur projektowych, najnowszych realizacji, a także ajniki aranżacji ogrodu, aby przykuwał uwagę przybywających gości. Możesz liczyć także na przegląd zabytków, które być może wskażą Ci kierunek wakacyjnych eskapad. Zajrzyj do działu Architektura, a na pewno nie pożałujesz!